EMEK

Burjuvazinin 'ba�ar�' hikayesinin k�skac�nda emekçilerin ya�am kavgas�

SELÇUK / ALINTER� GAZETES� YAZARI
23 �ubat 2026 Pazartesi

Al�nteri Gazetesi Yazar� Selçuk Ulu, dayan��ma yaz�lar� kapsam�nda yazd�.

Hazine ve Maliye Bakan� Mehmet �im�ek, kat�ld�� canl� yay�nda "yabanc� yat�r�mc�da kariyerim boyunca ilk kez bu kadar yo�un bir ilgi görüyorum" diyerek piyasalardaki "iyimser havay�" öne ç�kar�yor. Hayat pahal�l��n� Türkiye'nin en önemli makroekonomik sorunu olarak tan�ml�yor "sab�r ve kararl�l�kla bu program� uygulamak zorunday�z" diyerek de izlenen hatt�n�n de�i�meyece�ini ilan ediyor. Bakan'a göre konut arz� artt�kça kira enflasyonu dü�ecek, iyi ya��lar g�da fiyatlar�n� rahatlatacak dezenflasyon süreci de "istikrarl�" bir biçimde ilerleyecek.

Bir "ba�ar�" hikayesi anlat�l�rken daha cebine girmeden eriyen asgari ücretin k�skac�ndaki i�çi s�n�f�, i�sizler, gençler ve kad�nlar bu tablonun neresinde? TÜ�K'in 2025'in son çeyre�ine ili�kin i�gücü verileri, "yat�r�mc� güveni" anlat�s�n�n gölgesinde kalan daha keskin bir gerçe�i i�aret ediyor. Man�ete ç�kar�lan yüzde 8,2'lik i�sizlik oran�, buzda��n�n görünen k�sm�. As�l tablo zamana ba�l� eksik istihdam�, i� aramay� b�rak�p "umudunu kaybedenleri" ve benzeri kategorileri birlikte ele ald��n�zda beliren yüzde 29'luk "at�l i�gücü" oran�nda sakl�.

Yani çal��abilecek ya�taki her on ki�iden neredeyse üçü ya i�siz ya i� bulmaktan vazgeçmi� ya da haftada birkaç saat çal��p yoksullu�un k�y�s�nda tutunmaya çal��an bir hayat�n içine s�k��m�� durumda. Yüzde 8,2 sadece "bir ki�iyi" görünür k�larken di�er "iki ki�i" istatistiksel olarak yok hükmünde say�l�yor. Bununla birlikte, sermayenin esnek ve kölece çal��ma düzenini ve dü�ük ücret rejimini ayakta tutan en güçlü dayanak tam da bu görünmez k�l�nan yedek i�gücü havuzudur.

Buradan tekrar �im�ek'in "yabanc� yat�r�mc� ilgisi" sözlerine dönelim. Ku�kusuz emperyalist tekelci sermayesinin bu ilgisinin temel nedeni ucuz i�gücü ve azami kâr beklentisidir. Kâr�n yükselmesinin yolu, reel ücretlerin bask�lanmas�, emekçilerin örgütsüzle�tirilmesi, pazarl�k gücünün zay�flat�lmas� ve kap�da bekleyen geni� bir i�siz/eksik istihdam ordusunun varl��yla aç�lmaktad�r. Nitekim D�SK-AR'�n raporuna göre 2025 y�l�nda i�çi ücretlerinde vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle ya�anan toplam kay�p en az 2 trilyon 501 milyar TL'yi buldu. Emperyalist burjuva yat�r�mc�n�n "güvendi�i" �ey, bölünüp parçalanan i�çi s�n�f�n�n disiplin alt�na al�nm�� ve her türlü itiraz kanallar�n�n daralt�lm�� hâlinden ba�ka bir �ey de�il. Bu nedenle �im�ek'in övdü�ü "pozitif tablo" i�çiler aç�s�ndan adeta daha kapsaml� bir güvencesizlik ve kölelik plan�n�n vitrinidir.

�im�ek'in hayat pahal�l��n� "makroekonomik" bir sorun olarak tarif etmesi önemli bir itiraf. Ancak sorun yaln�zca bir "makro" ba�l�� de�il çok daha somut bir s�n�fsal payla��m meselesi. Yarat�lan toplam zenginlikten kimin ne kadar ald�� meselesi. �im�ek'in aç�klamalar�nda bu payla��m ili�kisine dair neredeyse hiçbir �ey yok çözüm olarak önerilen, "sab�r" ve "kararl�l�kla" sürdürülen program. Program�n öznesi emperyalist yat�r�mc�, piyasalar ve sermaye çevreleri. Nesnesi ise i�çi s�n�f�. Onlardan beklenen kemer s�kmaya, i�sizli�e, eriyen ücretlere kar�� "sab�rl�" olmalar�.

Kira ve g�da fiyatlar�na ili�kin vaatler de bu nedenle emekçilerin gündeli�i ile çarp��yor. OECD verilerine göre son on y�lda Türkiye'de kiralar yüzde 1.457,7 oran�nda artarak bar�nma sorununu yap�sal bir krize dönü�türdü . Konut arz� artsa bile, konutun kâr için üretildi�i bir düzende kiralar�n i�çilerin cebine "uygun" hale gelmesi otomatik bir sonuç de�ildir. TCMB verilerine göre ortalama 100 metrekarelik bir konutun kiras� 22 bin 475 TL'yi bulurken, net asgari ücret 28 bin 75 TL'de kalmakta bar�nma, temel bir hak olmaktan ç�k�p lüks tüketime dönü�mektedir. "Uzun vadede dü�ü�" vaadi, bugün bar�nma krizi ya�ayan milyonlar için ertelenmi� bir teselliye dönü�türülüyor.

G�dada "iyi ya��lar" beklentisi ise fiyatlar�n üreticiyle de�il arac�larla, büyük zincirlerle ve piyasa gücü elinde olan tekellerin belirlendi�i bir yap�da, emekçi sofralar�na kendili�inden yans�m�yor. Ocak 2026 itibar�yla g�da enflasyonu y�ll�k yüzde 31,69 ile genel enflasyonun üzerinde seyrediyor. Y�llard�r hangi palavray� s�karlarsa s�ks�nlar üretici ucuza satmaya, tüketici pahal�ya almaya devam ediyor. �nsan�n en temel ihtiyac� olan g�da asalak burjuvazinin kâr�n�n ve spekülasyonun konusu oluyor.

Üstelik bu tablo emekçi y��nlar içinde de e�it da��lm�yor. TÜ�K verilerinin bile i�aret etti�i üzere kad�nlarda i�sizlik oran� yüzde 11,1 ile erkeklerin iki kat�na yak�n. Genç kad�nlarda bu oran yüzde 20,7'ye f�rl�yor. Kad�nlar�n i�gücüne dü�ük kat�l�m� (yüzde 35,9), ataerkil düzenin kad�n� hem ücretsiz ev içi emek için s�k��t�rd��n� hem de i�gücü piyasas�na girdi�inde ayr�mc�l��a maruz b�rakt��n� gösteren somut bir veri olarak ç�k�yor kar��m�za. Genç i�sizli�i de benzer biçimde kronik. 15-24 ya� aral��nda i�sizlik oran� yüzde 14,9. Her yüz gençten önemli bir k�sm� i�siz, önemli bir k�sm� ise güvencesiz i�lere itiliyor. Üniversite diplomas�, istikrarl� bir gelecek garantisi olmaktan ç�kt�.

En trajik olan ise "i� bulma umudunu yitirenler". Resmi kay�tlarda "i�siz" bile say�lmayan bu insanlar ya gayri resmi ve güvencesiz i�lere raz� ediliyor ya da tamamen aileye ba��ml� hale geliyor. Bu kapitalist barbarl�k düzeninin en a��r psikolojik �iddetlerinden birisi burada ortaya ç�k�yor. �nsanlar� yaln�zca yoksulla�t�rmakla kalmay�p "bir �ey de�i�mez" duygusuna mahkûm ediyor.

Dolay�s�yla kar��m�zda iki ayr� gerçeklik var. Birincisi, doymak bilmez tekelci sermayeyi merkeze alan, "yat�r�mc� güveni art�yor, dezenflasyon sürüyor, arz yönlü önlemlerle sorunlar çözülecek, sab�r gerekiyor" diye özetlenen resmi anlat�. �kincisi, TÜ�K'in man�etlerinin de�il ayr�nt�lar�n�n i�aret etti�i geni�leyen at�l i�gücü, sürekli geni�leyip büyüyen ücret kay�plar�, bar�nma ve g�da krizinin emekçi bütçesini ezdi�i, gençlerin ve kad�nlar�n daha a��r ko�ullara itildi�i gerçek hayat.
Emekçilerin sefaleti derinle�irken sermayenin "güveni" büyüyorsa, o güveni mümkün k�lan zemini sarsmadan bu tablo de�i�mez.

Burjuvazinin 'ba�ar�' hikayesinin k�skac�nda emekçilerin ya�am kavgas�

�lgili Haberler