DEM Parti Vekili Sümeyye Boz: 'Çocuğun rızası' demek istismarı meşrulaştırır

DEM Parti Muş Milletvekili Sümeyye Boz, Sena Yakşan'ın eniştesi tarafından istismara maruz bırakılmasına ilişkin davada fail erkeğin "rıza" gerekçe gösterilerek aklanmasına ilişkin Adalet Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na verdiği soru önergesinde: "Çocuğun rızasından söz eden her yaklaşım istismarı meşrulaştırır" dedi.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Muş Milletvekili Sümeyye Boz, Antakya'da  Sena Yakşan'ın 14 yaşından itibaren eniştesi tarafından sistematik biçimde istismara maruz bırakılmasına ilişkin davada fail erkeğin "rıza" gerekçesiyle beraat etmesine ilişkin Adalet Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na cevaplaması talebiyle soru önergesi verdi.

Boz önergede çocuğun rızasından söz eden her yaklaşımın istismarı meşrulaştıracağına vurgu yaparak şu ifadelere yer verdi: "Bu nedenle çocuklara yönelik cinsel istismar vakalarında 'rıza' kavramının dolaylı biçimde dahi gündeme gelmesi, çocuğun üstün yararı ilkesinin ihlal edildiğini göstermektedir."

Boz, Adalet Bakanlığı'na verdiği önergede, şu sorulara yer verdi:"-18 yaş altındaki çocuklara yönelik cinsel istismar suçlarında "rıza" kavramının doğrudan ya da dolaylı biçimde değerlendirmeye dahil edilmesi, Türk Ceza Kanunu ve çocuk hakları ilkeleriyle açıkça çelişmektedir. Buna rağmen bu yönde verilen yargı kararlarına ilişkin Bakanlığınızın bir incelemesi bulunmakta mıdır?

-Çocuğun rızasından söz eden yargı kararlarının çocuk istismarını fiilen meşrulaştırdığı yönündeki değerlendirmeler karşısında Bakanlığınızın resmi bir tutumu var mıdır?

-Aile içi istismar vakalarında güç ilişkileri, baskı ve bağımlılık koşulları açık olmasına rağmen verilen beraat veya ceza indirimi kararlarına ilişkin Bakanlığınız herhangi bir denetim veya değerlendirme süreci yürütmekte midir?

-Çocuk istismarı davalarında "rıza" kavramının karar gerekçelerinde yer almasının önüne geçilmesine yönelik herhangi bir yargı politikası veya rehber çalışma yürütülmekte midir?

-Sena Yakşan dosyasında olduğu gibi, delil bulunduğu ifade edilen vakalarda verilen kararların gerekçelerinin çocuk hakları perspektifiyle incelenmesine yönelik bir mekanizma mevcut mudur?

-Çocuk istismarı davalarında mağdur beyanının esas alınması gerektiğine ilişkin yerleşik ilkelere rağmen bu beyanların etkisizleştirilmesine yönelik yargı pratiğine ilişkin Bakanlığınızın bir değerlendirmesi var mıdır?

-Son 10 yıl içinde çocuklara yönelik cinsel istismar davalarında beraat veya ceza indirimi ile sonuçlanan dosya sayısı kaçtır?

-Hakim ve savcılara çocuk hakları, çocuk istismarı ve güç ilişkileri konusunda verilen eğitimlerin içeriğinde "rıza" kavramının sınırlarına ilişkin özel bir çerçeve bulunmakta mıdır?

-Çocuklara yönelik cinsel suçlarda cezasızlık algısının güçlenmesine yol açan yargı kararlarına ilişkin Bakanlığınızın bir veri analizi veya politika çalışması var mıdır?

-Çocuğa yönelik cinsel istismar suçlarında "rıza" tartışmasını ortadan kaldıracak ve çocuk haklarını açık biçimde güvence altına alacak yasal veya kurumsal düzenlemelere ilişkin Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?

DEVLET CEZASIZLIĞIN ÖNÜNÜ AÇIYOR
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na verdiği önergede, "Çocukların korunması devletin en temel yükümlülüklerinden biridir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi, çocuk istismarının cezasız kalmasına ve toplusal olarak normalleşmesine zemin hazırlamaktadır" diye Boz'un, yönelttiği sorular ise şu şekilde: "-18 yaş altındaki çocuklara yönelik cinsel istismar vakalarında "rıza" kavramının yargı süreçlerinde değerlendirmeye dahil edilmesine ilişkin Bakanlığınızın yürüttüğü bir izleme veya değerlendirme çalışması bulunmakta mıdır?

-Çocuğun rızasından söz eden yargı kararlarının istismarı meşrulaştırdığı yönündeki değerlendirmeler karşısında Bakanlığınızın resmi bir tutumu var mıdır?

-Çocuk istismarı davalarında Bakanlığınızın davaya katılma ve mağdur çocuk adına süreci aktif biçimde takip etme yükümlülüğü hangi ölçüde yerine getirilmektedir?

-Sena Yakşan'ın maruz kaldığını ifade ettiği istismar sürecinde çocuk koruma mekanizmalarının neden etkin biçimde devreye girmediğine ilişkin Bakanlığınızca bir inceleme başlatılmış mıdır?

-Aile içi istismar vakalarında çocuğun beyanının esas alınmasına rağmen bu beyanların etkisizleştirilmesine karşı Bakanlığınızın geliştirdiği bir müdahale politikası bulunmakta mıdır?

-Çocuk istismarı vakalarında sosyal hizmet birimlerinin erken tespit ve müdahale kapasitesinin yetersiz kaldığı yönündeki eleştirilere ilişkin Bakanlığınızın bir değerlendirmesi var mıdır?

-Son 10 yıl içinde Bakanlığınıza ulaşan çocuk istismarı başvurularının kaçı koruyucu ve önleyici tedbirlerle sonuçlanmıştır?

-Çocuklara yönelik cinsel istismar vakalarında mağdurun korunmasına yönelik barınma, psikososyal destek ve hukuki destek hizmetlerinin erişilebilirliği nasıl sağlanmaktadır?

-Yargı süreçlerinde çocuğun üstün yararı ilkesinin ihlal edildiği durumlarda bakanlığınızın sürece müdahil olma ve izleme mekanizmaları nasıl işlemektedir?"

*Fotoğraf: Hale Güzin Kızılaslan/csgorselarsiv.org