Rojhilat'ta ittifak: Rejim ve burjuva muhalefete devrimci yanıt
Rojhilat'taki beş Kürt partisinin ittifak kurması, Rojhilat Kürdistanı için çok önemli olduğu kadar diğer parçalardaki Kürtler için de çok önemli bir adımdır. Hem her parçanın içinde hem de genel olarak bir Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin bugüne kadar kurulamamış olması Kürt ulusal mücadelesinin en büyük zaaflarından biri olagelmiştir. Bu ittifak bu nedenle de tarihi bir adımdır. Partilerin sadece ortak hedefler belirlemesi değil, örneğin askeri güçlerini birleştirme kararı Kürt ulusal devrimi için devrimci yönde bir kırılmayı ve bir iktidar odağı haline gelme iradesini ifade ediyor.
İran'da rejim değişikliği için "hazır kadro" arayışına giren ABD emperyalizmi Rıza Pehlevi'yi tarihin çöplüğünden çıkararak parlatıyor ve sahneye sürüyor. Buna karşılık Rojhilatlı beş Kürt partisi "İran Kürdistanı Siyasi Güçler İttifakı" ile stratejik bir hamleyle emperyalistlerin çözümüne barikat kuruyor.
SAVAŞLA YA DA SAVAŞSIZ TESLİMİYET
ABD emperyalizmi İran'ı tam anlamıyla kuşatma altına almış durumda. En modern silahlar, uçaklar, füzeler ve on binlerce asker saldırı için hazır. Bütün bu askeri yığınağın bir gösteriden ibaret olmadığı açık. ABD, İran'ı ya savaşsız ya da savaşla tam teslimiyete zorluyor. ABD, İran'ı etkisizleştirmeden Ortadoğu'daki giriştiği düzen değişikliğini tamamlayamaz. İran engelini aşamazsa Çin'i kuşatma ve geriletme amacına ulaşamaz. Bu nedenle İran'da bir rejim değişikliği ya da rejimin onun isteklerine boyun eğer hale getirilmesi ABD'nin öncelikli stratejik hedeflerden biridir.
YENİ BİR "COLANİ" HAZIRLIĞI
ABD, daha önceki işgal saldırılarından yeterince deneyimli. Eski rejimin askeri zorla yıkılması yetmez, yeni rejimi kuracak kadroların da hazırlanması gerekir. Irak, Libya, Afganistan; yeni güçler hazırlanmadan gerçekleşen rejim değişikliklerinin kontrol edilemez hale geldiklerinin somut örnekleri. Suriye'de Esad sonrasına bu dersler ışığında hazırlık yaptılar, Colani'ye bu denli sarılmalarının nedeni bu. Şimdi aynı hazırlığı İran için yapmak istiyorlar. Sorun şu ki İran'daki muhalefeti birleştirebilecek bir parti ve kişi yok. Burjuva muhalefet çok dağınık. Devrik şahın oğlu, Rıza Pehlevi öne çıkartılıyor. Ama O'nun da İran halkları içinde dikkate değer bir karşılığı görünmüyor. Buna rağmen emperyalistlerin de başka seçeneği yok. Rıza Pehlevi'nin Münih Güvenlik Konferansı'na çağrılması, burada on binlerce kişinin katıldığı Molla rejimi karşıtı bir gösterinin örgütlenmesi, Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff'un Rıza Pehlevi ile bir görüşme yapması ve Pehlevi'nin İran ordusuna "tarafını seç" çağrısında bulunması, O'nun yeni bir "Colani" olarak hazırlandığını gösteriyor.
Pehlevi daha önce yayınladığı "geçiş dönemi planı" adlı kitapçıkta "İran'ın toprak bütünlüğü"nün korunacağını, Farsça'nın tek resmi ve egemen dil olacağını, diğer dillerin, örneğin Kürtçe'nin "öğretilebileceği"ni belirtmişti. Buradan da görülüyor ki, Pehlevi, Kürtler, Beluciler ve diğer ezilen halklar üzerindeki sömürgeci hegemonyayı sürdürmeyi taahhüt ediyor, Kürtlerin ve diğer halkların ulusal varlığını, anadilde eğitimini, kendi kaderini tayin hakkını reddediyor. Pehlevi, güçlü bir idari yapıya bağlı ne idüğü belirsiz bir "ademi merkeziyetçi"likten bahsediyor. Kuşkusuz ki Pehlevi'nin bu planı emperyalizmin yeni İran tasavvurunun bir ifadesidir. Colani'nin "Kürt hakları kararnamesi", ABD'de gündemde olan "Kürtleri koruma yasası", AB konseyinin Kürtlerin haklarına dair aldığı kararlar gösteriyor ki artık Kürtlerin varlığı inkar edilemiyor. Buna karşın Kürtler yine ulusal statüsüzlüğe mahkum ediliyor. Kürtlerin bir ulus olarak varlığı, anadilde eğitim hakkı, kendi kaderini tayin hakkı da tanınmıyor. Bir başka deyişle "Kürtler vardır ama kendi kaderlerini tayin hakkı yoktur" deniyor. Molla rejimi sonrası İran için de tasarlanan bu.
MOLLA REJİMİNİN KRİZİ VE HALKIN ÖFKESİ
İran molla rejimi, emperyalistler öyle istediği için değil, giderek keskinleşen ekonomik, siyasi ve ideolojik krizin artık rejim içinde tolere edilemeyecek bir noktaya gelmesi nedeniyle yıkımın eşiğine gelmiştir. İran halklarının son yıllarda art arda gelen ayaklanmaları, büyük bedeller pahasına mücadeleyi kararlılıkla sürdürmeleri molla rejimini eski yönetim biçimi ile ayakta kalamaz hale getirmiştir. En acımasız faşist baskı yöntemleri halk muhalefetini durdurmaya yetmemiştir. Gelinen aşamada rejim içinde "reformcu" bir dönüşümün de imkanları tükenmiştir. Şimdi temel soru, "değişim" olup olmayacağı değil bu değişimin niteliği, bu değişimin hangi sınıf ve kesimlerin yararına olacağıdır. Emperyalistler İran burjuva muhalefetini olası değişimin hakim gücü olarak örgütlemek istiyor. İran emekçi sınıfları, ezilen ve sömürgeci boyunduruk altında tutulan halkları, kendi cephelerini kuramazlarsa emperyalizmin ve burjuva muhalefetin dümen suyuna girmekten kendilerini kurtaramayacaklardır. İran emekçileri ve ezilen halkları devrimci demokratik cephelerde birleşemezlerse gelecekleri hakkında söz sahibi olamayacaklardır.
ROJHILAT'TAN VERİLEN YANIT: BİRLEŞİK KÜRT CEPHESİ
İşte bu nedenle beş Kürt partisinin yaptığı ittifak büyük bir öneme sahiptir. Bu Kürtler için tarihi bir adımdır, Kürt halkının birlik özleminin Rojhilat'ta gerçekleşmesidir. Bu ittifak aynı zamanda İran emekçilerine ve ezilen halklarına da izlenmesi gereken yolu göstermektedir.
22 Şubat 2026'da Rojhilat Kürdistanı'ndaki beş Kürt partisi "İran Kürdistanı Siyasi Güçler İttifakı"nı kurduklarını ilan ettiler.1
Yayınlanan bildiride "İran İslam Cumhuriyeti'nin sona erdirilmesi için mücadele etmek, Kürt halkının kendi kaderini tayin hakkını gerçekleştirmek, İran Kürdistanı'nda Kürt halkının siyasi iradesine dayalı ulusal demokratik bir yapı kurmak" ortak hedefler olarak belirtiliyor.
Bu ittifakın temel amacı; "Kürt siyasi hareketini güçlendirmek, Kürdistan'ın İran'daki rejim karşıtı mücadeledeki rolünü artırmak, Kürdistan halkının hak ve özgürlüklerini güvence altına almak ve geleceğin İran'ını yeniden tasarlamaktır" deniyor.
Bu deklarasyonun burjuva muhalefete ve emperyalizme verilen bir yanıt olduğu açıktır. Bu bildirgeyle "Kürtler bir ulustur ve kendi kaderlerini tayin hakkı vardır" deniyor ve Kürtleri bir ulus olarak inkar eden hiçbir ittifaka girilmeyeceği ilan ediliyor.
KÜRT ULUSAL BİRLİĞİ İÇİN BÜYÜK BİR ADIM
Rojhilat'taki beş Kürt partisinin ittifak kurması, Rojhilat Kürdistanı için çok önemli olduğu kadar diğer parçalardaki Kürtler için de çok önemli bir adımdır. Hem her parçanın içinde hem de genel olarak bir Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin bugüne kadar kurulamamış olması Kürt ulusal mücadelesinin en büyük zaaflarından biri olagelmiştir. Bu ittifak bu nedenle de tarihi bir adımdır. Partilerin sadece ortak hedefler belirlemesi değil, örneğin askeri güçlerini birleştirme kararı Kürt ulusal devrimi için devrimci yönde bir kırılmayı ve bir iktidar odağı haline gelme iradesini ifade ediyor.
2018'de yedi partinin katılımıyla "İran Kürdistan Partileri Diyalog Merkezi" kurulmuştu. O günden bu yana İran'da ayaklanmalar gerçekleşti. "Diyalog Merkezi" başarılı eylemlere imza atsa da yeterli olamadı. Olamazdı da, birleşik bir cephe yerine eylem birlikleri ile bir ayaklanmaya liderlik edilemezdi. Birleşik cephe iktidar bilincini ve kararlılığını ifade eder bu yönüyle "diyalog"dan farklıdır.
Daha önce "Diyalog Grubu"nda olan iki Kürt partisi2 bu ittifaka katılmadılar. Mohtadi ittifak bildirgesini "net bir yol haritasından yoksun olmak ve icra eksikliği" nedeniyle eleştirdi. Buna karşın ittifak güçleri ile işbirliğini sürdüreceğini belirtti. İran Komünist Partisi Kürdistan Örgütü Komala da 10 maddelik bir eleştiri metni yayınlasa da "bu özel ittifaka katılmamamız, onunla işbirliğinden çekildiğimiz anlamına gelmez" diyerek ittifaka kapıyı açık bırakmıştır. Bu her iki partinin eleştirileri ne olursa olsun ittifaktan ayrı durmaları, Kürt Ulusal Birleşik Cephesi'nin stratejik önemini yeterince kavramadıklarını gösteriyor. "İttifak"ın yetersizlikleri ne olursa olsun burjuva muhalefete karşı bir devrimci demokratik cephe ve Kürt ulusal kurtuluşu için tarihi bir fırsat kapısı olduğu gerçeği gözönünde bulundurulmalıdır.
1 Bildirgeyi imzalayanlar: İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDPI) Genel Sekreteri Mustafa Hicri, Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK) Eş Başkanı Peyman Viyan, Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK) Başkanı Hüseyin Yezdanpenah, Kürdistan Emekçileri Komala Örgütü Sekreteri Rıza Cabi ve İran Kürdistanı Xebat Örgütü Sekreteri Baba Şeyh Husseyni
2 İran Kürdistanı Komala Partisi ve İran Komünist Partisi Kürdistan Örgütü Komala