5 Nisan 2025 Cumartesi

İstanbul'da All In kitabının söyleşisi: Kapitalizmi nasıl ortadan kaldırabiliriz

İklim çöküşünün durdurulması için nasıl mücadele yürütmek gerekiyor, görevler neler, bu görevlerle nasıl ilişkilenmek gerekiyor gibi sorunları ele alan All In kitabının yazarlarıyla İstanbul'da söyleşi gerçekleşti. İklim aktivistleri Mariana Rodrigues ve Sinan Eden kitabı yazarken, uluslararası alanda ekoloji mücadelesiyle ilgili sorular ve teorilerden yola çıktıklarını dile getirdi. 

Climaximo'dan Mariana Rodrigues ve Sinan Eden'in katılımıyla "All In: İklim Çöküşünü Durduracak Devrimci Bir Kuram" kitabının söyleşisi düzenlendi. Polen Ekoloji Kolektifi tarafından Kadıköy'de bulunan Müze Gazhane'de gerçekleşen söyleşiye Ezilenlerin Sosyalist Partisi (ESP) Eş Genel Başkanı Murat Çepni'nin de bulunduğu çok sayıda kişi ve ekoloji örgütü katıldı. 

KİTABIN SON BÖLÜMÜ WEB SİTESİNDE OKURLAR TARAFINDAN TAMAMLANIYOR 
Uzun yıllar ekoloji mücadelesi yürüten Rodrigues ve Eden, yazar olmadıklarını, iklim mücadelesi yürütürken sorulması gereken soruları ve çözüm önerilerini kitaplaştırdıklarını dile getirdi. İklim krizinin çözümü için kapitalizmin yıkılması gerektiğini söyleyen Rodrigues, bunun acilen yapılması gerektiğini, zaman olmadığını kaydetti. Eden de, zafere odaklı bir teslim tarihi belirleyerek küreselleşme içindeki bir harekette olmanın farkındalığıyla, merakla mücadele etmek gerektiğini söyledi. Kitabın, iklim çöküşünün durması konusunda bir görev verdiğini kaydeden Rodrigues ve Eden, bu noktada herkesin kendisini sorgulaması gerektiğini belirtti. 5 üniteden oluşan kitabın 6. ünitesinin All In'in web sitesinden devam ettiğini, okurların yazılarıyla tamamlanacağını da aktardılar. Kitabın Türkçesi mayıs ayında Ceylan Yayınevinden çıkacak. 

'KAPİTALİZMİ KISA VADEDE TASFİYE ETMEYİ HEDEFLİYOR'
Polen Ekoloji Kolektifi adına açılış konuşması yapan Derya Sever, dünyanın dört bir yanında gerçekleşen kitlesel ayaklanmalara işaret etti. Ezen sınıfın daha fazla saldırganlaştığını söyleyen Sever, "Kapitalist emperyalist sistemi devrimle tasfiye etmek. İkinci bilgi ise aciliyet yani kapitalist sistemden kaynaklanan iklim krizi ile birlikte devrimci gündemimize bir mühlet vermenin aciliyeti ve gerekliliği" dedi. All In kitabının içeriğine işaret eden Sever, "All In, bu iki bilgi kümesini bir arada tutabilecek bir değişim teorisi ve bu değişim teorisini hayata geçirecek bir örgütsel model inşa ederek günümüzün görevi olarak kapitalizmi kısa vadede tasfiye etmeyi hedefliyor" ifadelerini kullandı.

'KAPİTALİZM ORTADAN KALKMADAN FOSİL YAKITI ORTADAN KALDIRAMAYIZ'
Sever'in ardından Mariana Rodrigues söz aldı. Rodrigues, "Kapitalist üretim metodu, içinde yaşadığımız dünyada her şeyi yok ediyor. Kapitalizm ve fosil yakıtlar arasındaki ilişkiler bakımından kapitalizmi ortadan kaldırmadan, fosil yakıtı da ortadan kaldıramayacağız" dedi. 

All In kitabının kapitalizmin kaldırılması görevini verdiğini ekleyen Rodrigues, kitabın ayrıca iklim krizinin sona ermesi için bir süre verdiğini kaydetti. Şöyle açıkladı Rodrigues: "İklim krizi mücadele ettiğimiz birçok sorundan biri değil, içinde bulunduğumuz bağlamı işaret ediyor. İçinde bulunduğumuz mücadeleyi kazanmak için son süre veriyor. Son tarih neye dair, kapitalizmi devirmemiz gerekiyor, yok etmemiz gerekiyor. Bunu bir an önce yapmamız gerekiyor. Üçüncü bağlamı da içinde bulunduğumuz durum, küreselleşmeyle alakalı bir mesele. Bizim için şu açıdan önemli, gücün nerede bulunduğunu ve nasıl değiştirebileceğini gösterebilir. Bu da bizim artık sorunlara, veya herhangi bir krize ulusal seviyeden değil küresel seviyeden bakmamız gerekiyor. Toplumsal, politik yani herhangi bir şey küresel düzeyde etki ediyor, bir yerlere sirayet ediyor. Dolayısıyla şu sonucu veriyor, bütün stratejilerimizi, kurumlarımızın yaptığı her şeyi, artık yerel değil küresel bir stratejiyle kurmamız gerektiği sonucuna ulaştırıyor bizi."

'KİTAP KAPİTALİZMİ BİTİRMEK İSTEYENLERE YOL GÖSTERİYOR'
Salonda bulunanlara işaret eden Rodrigues, "Bunun dışında işçi sınıfı ama klasik eski anlamıyla değil. İnsanlara bakım veren feminist anlamda da bir işçi sınıfı gibi düşünebiliriz. İnsanlara bakan, bir bakım, emek veren herkes bunun içine giriyor. Kısa vadede küresel anlamda kapitalizmi bitirmemiz gerekiyor. Bu kitap bunu yapmak isteyenler için bir yol gösterici diyebiliriz. Geçmişe bakıyoruz, geçmişten ders çıkarıyoruz. Kitabın ilk adımı da geçmişten ders çıkarmak. Burada şuna baktık, kazanmamızı sağlayabilecek bir yaklaşım; nasıl ve hangi yaklaşım. Kopuş yaklaşımı yani devrimci olan yaklaşım bunu gördük. Bu süreçte hareketlerin içindeki bu çabaların farklı yerlere bakıp, farklı taktikleri farklı stratejileri inceledik, analiz ettik. Yapmak istediğimiz şeyi yapmak için bize çözüm verecek veya geliştirmemizi sağlayacak hareket modeli ne olabilir onu inceledik. Aynı zamanda, yaptığımız yanlışlar, düştüğümüz konformizm hataları gibi durumlar hakkında ne kadar dürüst ne kadar içten ve samimi sohbetler kurabiliyoruz/kurabiliriz buna da baktık. Kitabı da şöyle tamamladık, şimdiye kadar konuştuğumuz konuları, düşüncelerimizi somut şekilde pratiğe nasıl dökebiliriz. Kitabın son bölümünü beraber yazacağız, mücadele içinde kendimizi geliştirerek yazmaya devam edeceğiz. Web sitesinin içinde var, yazı ve yorumlar gönderebiliyoruz. Kısa vadede küresel boyutta kapitalizmi nasıl ortadan kaldırabiliriz, yıkabiliriz. Diyoruz ki bunu hep beraber yapalım. Bu odadaki herkesi tartışmaya çağırıyoruz" dedi. 

'NE YAPTIĞINI ANLAMADIĞIM İNSANLARA MERAKLA BAKTIM'
Sinan Eden de yazar değil örgütçü olduklarını, ortada bir görev olduğunu ve kitapla bu göreve çağrı yaptıklarını dile getirdi. Eden, "Ciddi bir tarihsel sorumluluk; kaygı, gerginlik bazen ızdırap bazen ciddi endişe bu tarz şeyleri vücudumuzda hissederek yazdık kitabı. Aynı anda radikal bir dürüstlük noktasından ne yapıyoruz, doğru mu? Yanlışsa kendime nasıl ispat ederim, yanlışsa doğrusunu nasıl bulurum noktasında hareket ediyoruz. Bize biraz meraklı olma, etrafa merakla bakma, geçmiş deneyimlere merakla bakmayı söylüyor. Ne yaptığını anlamadığım insanlara merakla bakıp anlamaya çalıştım. Örneğin 15 yıldır iklim aktivistiyim ve şimdiye kadar kazanmamışız" ifadelerini kullandı. 

'BİR TESLİM TARİHİ VAR'
Üç başlıkta devam edeceğini aktaran Eden teslim tarihi, düşmanın küreselliği ve merak olduğunu belirtti. Eden, iklim krizinin zaman kaybetmeksizin çözülmesi gerektiğini; devrimci, sosyalist ve ekoloji örgütlerin bu meseleyle bu şekilde ilişkilenmesi gerektiğini söyleyerek şöyle devam etti: "İşimiz ve görevimiz var ve bir teslim tarihi var. Kendimize bunu nasıl yapacağız diye sorduk. Şunu fark ettik, bu teorik yaklaşım uluslararası alanda havada duruyor, kimse kağıda dökmemiş biz de bunu yaptık. Örgütsel materyalizm diye bir laf var, bir örgütün karakterine özüne gerçek içinde bulunduğu ortama yarattığı etki üzerinden test etmek. Bu örgütler sosyalizme götürüyor mu götürmüyor mu, ben ona bakarım. Götürmüyorsa sosyalist bir örgüt değildir. Tam da bunu söyleyerek iklim adaleti diye bir hareket yok diyoruz. Çünkü dünyanın kavrulmamasını hedefleyen ve buna göre plan yapan bir örgüt yok. Nesnel olarak yoktur. Böyle bir görüşe sahip insanlar olabilir. Ama örgüt yok. İklim biliminin temel bilgilerine eriştikten, fosil sermayeye baktıktan sonra benim aldığım bilgi şu, devrimi bugün satın alacağınız bir ajandaya gün gün yazabilirsiniz, bu kadar zaman var."

'DÜŞMANIN KÜRESELLİĞİ KARŞISINDA KÜRESEL MERAKLA HAREKET ETMELİYİZ'
Düşmanın küreselliğinin ne anlama geldiğini aktaran Eden, Türkiye'den örnek vererek devam etti: "Küresel olarak bir hareket inşa etmek, yani çarşamba günü saat 15.00 küresel ölçekte ne anlama geliyor? Enternasyonalizm ne demek? Eğer düşman küreselse Türkiye üzerinde çok önemli bir etkisi var. Alt emperyalizm diye tanımlamaları var. Tam sömürge değil. Belli bir miktar bağımsızlığı var emperyal merkezden. Küresel bir örgüt kuralım 8. enternasyonali yapalım demiyorum tabii. Öğrenmenin gerçekleştiği alan olarak küresel. 20 şirket var, içinde 2-3 adam var bu adamlar bir gün Tayland'ı bir gün Türkiye'yi bir gün Sudan'ı konuşuyorlar. Konsensus oluşturuyorlar. Sonra da gerçek dünyada başımıza bir şeyler geliyor. Bazen doğalgaz, bazen kömür madeni, bazen darbe oluyor. Farklı şekillerde yansıyor. Öğrenmenin gerçekleştiği şey küresel. Baştan öğrenmeye zamanımız yok. Mahalle örgütlenmesi yapacaksam İspanyolların, Iraklıların, Lübnanlıların nasıl yaptığını hızla öğrenmemiz lazım. Merak dediğim bu. Küreselden tabandan ve sola. Küreselleşme tepeden gelen bir şey emperyalizmde. Tabandan ve sola küreselleşmenin dünyaya naslı yansıyacağına bakıyoruz."

'SÖYLENENLERİ KİTABA DÖKTÜK'
Son olarak toplumsal hareket, sosyalist hareket ve antikapitalist vb hareketler olarak içinde bulunulan durumun fark edilmesi gerektiğini söyleyen Eden, "Yani hareketin kendisine ekolojik analizi yapmamız gerektiğini söylüyoruz. Ekolojikten kastı çevreci değil ekosistemden bahsediyoruz. Bilim anlamındaki ekolojiyi kullanarak etrafımızda olan bitene merakla ve öğrenme disipliniyle bakmak gerektiğini ve bunun esasında strateji üretmek için tek yol olduğunu söylüyoruz. Söyleyenler var zaten de biz nasıl yapılacağını kitapta anlatıyoruz. Topyekün her şeyin örgütlenmesi diye bir şey yok. Bunun böyle olması da her zaman aklımızdan geçen her şeyin kısımsal olduğu yani olayın bir kısmına baktığı ve bir kısmına etki ettiği. Ontolojik düzeyde söylüyorum. Bazen hegemon olacağız bazen olmayacağız. Ama hiçbir zaman hiç kimse her şeyi belirlemeyecek hareket içinde. O zaman etrafımızdaki diğer örgütlere, hareketlere, kampanyalara merakla bakmamız ve merakla konuşmamız ilişkilenmemiz gerekiyor. Samimiyetle güvenmemiz ve bazen de samimiyetle güvenmememiz gerekiyor. Bunu görevin bir parçası olarak düşünüyoruz. Teslim tarihi zafer, küreselleşme bir de içinde bulunduğumuz hareketin içinde olduğumuzu fark etmemiz. Etrafımızda olan başka şeylere de ilişkisel olarak yaklaşmamız" dedi. 

Sinan Eden'in ardından bir örnek veren Mariana Rodrigues, "Avrupa düzeyinde bir hareket var, şunu örgütlüyor. Herhangi bir yerindeki iklimle, çevreyle alakalı sorunların bilgi paylaşımı olması için radyo çalışması örgütlüyorlar. Merkezi yerden değil farklı alanlardan bilgileri radyo programı aracılığıyla enternasyonalist bir örgütlenme yapılıyor. Uluslararası alanda nerede ne oluyor, kim ne yapıyor radyo ile bilgi ediniliyor" aktarımı yaptı. 

Söyleşi soru ve cevaplarla devam ederken, son olarak bugün Polen Ekoloji Derneği'nde 16.00'da yapılacak "Kapibara" buluşmasına çağrı yapıldı.